Düve Destekleme Sistemi, Tarım ve Orman Bakanlığı'nın düve alım desteği kayıtlarını tuttuğu duvedestek.tarim.gov.tr adresli sistemdir; bağlı olduğu Düve Alım Desteği 8760 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile uygulamadan kaldırıldı. 2026'da gebe düve alımında yararlanılabilecek yollar Ziraat Bankası ve Tarım Kredi Kooperatiflerinin Hazine faiz destekli kredisi, yalnız 2025 hak sahiplerini kapsayan TİGEM'in Kırsalda Bereket projesi ve doğumdan sonra ödenen buzağı desteğidir. Koşullar 2026 yılı için geçerlidir; ilgili kararların süresi 31.12.2026'da doluyor ve bilgiler 27.10.2026'da resmi kaynaklardan kontrol edildi.
Düve Destekleme Sistemi Nedir?
Düve Destekleme Sistemi, düve alım desteğine ilişkin kayıtların tutulduğu, izlendiği ve raporlandığı, Bakanlığın duvedestek.tarim.gov.tr adresindeki kayıt sistemidir. Hayvancılık Desteklemeleri Uygulama Tebliği'nde (2022/36 ve önceki sürümler) adı «Düve Destekleme Kayıt Sistemi»dir. Aramalarda düve desteği sistemi diye de anılan bu uygulamanın hizmet ettiği Düve Alım Desteği bugün uygulanmıyor.
Destek yürürlükteyken yetiştirici il veya ilçe tarım ve orman müdürlüğüne dilekçeyle başvurur, bilgileri sisteme müdürlük yüklerdi. Puanlama, askı listesi ve icmaller sistemden alınır, başvuru sahibine sistemden çıkan form verilirdi. e-Devlet üzerinden bu destek için bir başvuru yolu yoktu. Sistemin giriş sayfasının bugün açık olması, desteğin sürdüğü anlamına gelmez.
Düve Alım Desteği 2023'te Nasıl Uygulandı?
Düve Alım Desteği 2019'dan 2023'e kadar her yıl ayrı bir tebliğle uygulandı ve son dönem 2023 yılına aittir. 2023 döneminde en az 1, en fazla 50 baş düve alımına, Bakanlıkça belirlenen düve bedelinin %30'u kadar ödeme yapıldı (7613 sayılı Karar). Yurt içinde doğmuş ve hastalıktan ari işletmeden ya da düve merkezinden alınan veya genomik testi yapılmış düvelerde bu oran %50 idi.
O dönemin başvuruları 11.12.2023 ile 07.01.2024 arasında il veya ilçe müdürlüğüne dilekçe ve başvuru formuyla alındı. 2023 şartnamesi düvelerin TÜRKVET'e kayıtlı olmasını ve TİGEM, ari işletme, düve merkezi veya yetiştirici örgütü gibi belirli kaynaklardan alınmasını şart koşuyordu. Arama sonuçlarında damızlık düve hibe desteği adıyla görülen farklı oran ve bedeller önceki yıllara aittir ve bugün geçerli değildir.
2026'da Düve Alım Desteği Var mı?
Hayır; Düve Alım Desteği 2026'da uygulanmıyor ve bu destek için başvuru alınmıyor. Bakanlığın Düve Alım Desteği Başvuru Süreçleri sayfası, desteğin 26.07.2024 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 8760 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı doğrultusunda uygulamadan kaldırıldığını belirtir. 2026 tutarlarını belirleyen 11782 sayılı değişiklik kararında (RG 08.09.2026) da düve alımına yönelik bir kalem yer almıyor. Yeni bir destek açılırsa duyurusu HAYGEM sayfasında ve il/ilçe tarım ve orman müdürlüklerinde yapılır.
Gebe Düve Alımında Ziraat Bankası Kredisi
Gebe düve alımında 2026'da işleyen ana finansman yolu, Ziraat Bankası ve Tarım Kredi Kooperatiflerinin kullandırdığı Hazine faiz destekli tarım kredisidir. 8039 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı'na göre bu kredinin geçerlilik dönemi 1/1/2024-31/12/2026'dır; faiz oranı kararda yazmaz, bankanın cari tarım kredisi faizinden konuya göre indirim yapılır. Ziraat Bankası gebe düve kredisi ya da düve kredisi adıyla ayrı bir ürün sunmaz; hayvan alım kredisi talebi Hayvansal Üretim Kredileri kapsamında işletme veya yatırım kredisi olarak değerlendirilir. Ziraat Katılım Bankası'nın kâr payı destekli muadili ise 8038 sayılı Kararla düzenlenir.
Kredi ile Alınacak Gebe Düvede Aranan Şartlar
Kredi ile alınacak hayvanın nitelikleri, Bakanlığın 2024/15 sayılı Uygulama Esasları Tebliği'nin 5. maddesinde sayılır ve 2024-2026 döneminde tahsis edilen kredilere uygulanır. Bu nitelikler, hayvan alımı için kredi kullanılmasa bile işletmeye yeni alınacak hayvanlarda aranır. Sütçü ve kombine sığır yetiştiriciliği konusundaki temel şartlar şunlardır:
- Hayvan Bakanlık kayıt sistemine (HBS) kayıtlı olmalıdır.
- Düve ilk yavrusuna gebe olmalı ya da ilk doğumunu yapmış olmalıdır.
- Hayvan en fazla 36 aylık olmalıdır.
- İşletme en az 50 baş kapasiteyle kurulmalı ya da kapasitesi 50 başa çıkarılmalıdır.
- Kombine ırklar listesinde Montbeliard, Simental ve Türkiye'de Montofon (Esmer) olarak bilinen Brown Swiss yer alır; sütçü ırklar Holstein, Jersey ve Avrupa kırmızılarıdır.
50 baş, ırk veya yaş kriterini karşılamayan talepler tebliğin 12. maddesine göre temel hayvansal üretim başlığında değerlendirilir; burada hayvan alımı kredisi nakdi kullandırılabilir. Damızlık düve yetiştiriciliği ayrı bir konudur; bu faaliyette alınacak hayvanın HBS'ye kayıtlı, damızlık belgeli ve 4-15 aylık olması istenir. Tebliğde gebelik ayı için bir alt sınır yer almaz, bu yüzden şubenin uygulaması başvurudan önce sorulmalıdır.
Faiz İndirimi Hangi Kriterlere Göre Artar?
8039 sayılı Kararın EK-1 tablosu, her üretim konusu için bankanın cari faizinden yapılacak standart indirim oranını belirler. Gebe düve alımını ilgilendiren üç konu ve oranları aşağıdaki listede yer alır. Oranlar yatırım ve işletme kredisi için ayrı verilir ve 31.12.2026'ya kadar tahsis edilen kredilere uygulanır.
Gebe düve alımıyla ilgili kredi konuları ve standart indirim oranları (Karar 8039 EK-1)
- Sütçü ve kombine sığır yetiştiriciliği: Yatırım kredisi indirimi: %50 · İşletme kredisi indirimi: %50
- Hastalıktan ari hayvan yetiştiriciliği: Yatırım kredisi indirimi: %70 · İşletme kredisi indirimi: %70
- Temel hayvansal üretim, 300.000 TL'ye kadar: Yatırım kredisi indirimi: %100 · İşletme kredisi indirimi: %100
- Temel hayvansal üretim, 300.000 TL üzeri: Yatırım kredisi indirimi: %50 · İşletme kredisi indirimi: %50
Standart orana konuya göre ilave puan eklenir: kadın veya 40 yaşını aşmamış genç çiftçiye 15, yurt içinde doğan ya da genomik testli hayvan alımına 5, birinci derece tarımsal örgüt üyeliğine 10 puan. Kars, Tebliğ 2024/15'te besi havzası illeri arasında sayıldığı için planlı üretim kriteri 20 puan getirebilir; uygulanıp uygulanmayacağını şube belirler. Aranan genç çiftçilere damızlık düve desteği ayrı bir hibe değildir; genç çiftçiye kredide ilave indirim uygulanır ve Ziraat Bankası'nın ayrıca Genç Çiftçi ve Kadın Çiftçi kredileri vardır. %100 faiz indirimi yalnız temel hayvansal üretim konusunda ve 300.000 TL'ye kadar olan krediler için geçerlidir.
Başvurudan Önce Hazırlanması Gerekenler
Kredi kararını banka verir, ancak 8039 sayılı Kararın genel şartları her başvuruda aranır. Bir kısmı resmi yazıyla kanıtlanır ve hazırlığı zaman alabilir. Başvurudan önce kontrol edilecek başlıca maddeler şunlardır:
- Çiftçi Kayıt Sistemi (ÇKS) ve Hayvancılık Bilgi Sistemi (HBS) gibi Bakanlık kayıt sistemlerine kayıt (md. 3/2).
- Vergi ve SGK prim borcu bulunmaması ya da borcun yapılandırılmış olması (md. 3/25). Tamamı ayni ve 400.000 TL'ye kadar olan temel hayvansal üretim kredilerinde bu şart 31.12.2026'ya kadar aranmaz (md. 3/26).
- Kredi ile alınan hayvanların kredi tutarı üzerinden sigortalanması; tarım sigortası kapsamındaki varlıkta Devlet destekli TARSİM poliçesi aranır (md. 3/17).
- Aynı konuda başka bir kamu kurumunun faiz veya kâr payı desteğinden yararlanılmamış olması (md. 6/5).
Başvuru Ziraat Bankası şubesine veya Tarım Kredi Kooperatifine yapılır. Teminat, vade, öz kaynak payı ve kredi değerliliği bankanın kendi usulüne göre belirlenir (md. 3/14). Güncel belge listesi için başvuru yapılacak şubeye ve il veya ilçe tarım ve orman müdürlüğüne danışmak gerekir.
Kırsalda Bereket Hayvancılığa Destek Projesi ile Gebe Düve
Kırsalda Bereket, Bakanlığın Hayvancılık Genel Müdürlüğü (HAYGEM) koordinasyonunda TİGEM ile birlikte yürütülen ve hak sahiplerine etçi ırk damızlık gebe düve veren bir projedir. Proje kapsamındaki hayvanlar hibe değildir; hak sahibi bedeli peşin ya da Ziraat Bankası Temel Hayvancılık Kredisiyle öder. Bu yüzden proje bir gebe düve desteği sayılacaksa, destek bakım-besleme ödemesi ve sigorta primindedir.
Başvurular Ne Zaman Yapıldı, Yeni Dönem Var mı?
Büyükbaş projesinin başvuruları 10-28.02.2025 arasında il ve ilçe tarım ve orman müdürlüklerine alındı; kayıtları müdürlükler Hayvancılık Proje Başvuru Sistemi'ne girdi. TÜRKVET'e kayıtlı, en fazla 200 büyükbaş kapasiteli işletmesi olan, 18 yaşından büyük TC vatandaşı gerçek kişiler başvurabildi; kamu personeli başvuramadı. Hak sahiplerine en az 5, en fazla 15 baş gebe düve verilmesi öngörüldü.
2026'da 1. etap hak sahiplerine teslimler gruplar halinde sürüyor ve TİGEM'in son grup duyurusu 07.10.2026 tarihlidir. HAYGEM, projenin 2024-2028 hedefleri kapsamında devam edeceğini ve başvuru tarih ve şartlarını kendisinin belirleyeceğini duyurdu. HAYGEM'in Ekim 2026 başına kadarki duyurularında büyükbaş için yeni bir başvuru takvimi yer almıyor. Aynı adla yürüyen küçükbaş projesinin şartları ve tarihleri ise farklıdır.
Hak Sahiplerini Bekleyen Şartlar
Hak sahipliği, hayvan teslim alındıktan sonra da süren yükümlülükler getirir. Kaynak, HAYGEM'in 14.02.2025 tarihli Sık Sorulan Sorular metni ve TİGEM'in grup duyurularıdır. Hak sahibini bekleyen başlıca şartlar ve ödemeler şunlardır:
- Hayvanlar 2 yıl Bakanlık takibinde kalır; bu sürede mücbir sebep dışında satış ve kesim yasaktır.
- 12 ay boyunca en fazla 15 baş için hayvan başına aylık 1.500 TL bakım-besleme bedeli ödenir; bu, yetiştirici başına en fazla 270.000 TL demektir.
- Hayvanların 1 yıllık TARSİM sigorta bedelinin tamamı karşılanır.
- Krediyle almak isteyen, TİGEM duyurusundan itibaren 5 iş günü içinde ikamet ettiği yerdeki Ziraat Bankası şubesine başvurur; bedel 20 gün içinde TİGEM hesabına yatırılır ve hayvan en geç 35 gün içinde teslim alınır.
- Nakliye alıcıya aittir; TİGEM'in 21.04.2026 tarihli 9. grup duyurusunda Kars dahil on doğu ilinin teslim noktası, Iğdır'ın Aralık ilçesindeki TİGEM Kazımkarabekir Tarım İşletmesi'dir.
Hayvan bedeli her grup duyurusunda TİGEM tarafından ayrıca ilan edilir ve gruptan gruba değişmiştir. Süreleri kaçıran yetiştiricinin hak sahipliği iptal edilir. Teslim noktası ve süreler her duyuruda yeniden belirtilir.
Düve Doğurduktan Sonra Buzağı Desteği
Gebe düve doğurduktan sonra yavru için Bakanlığın temel buzağı desteğine başvurulabilir. 8760 sayılı Kararın 11782 sayılı Kararla (RG 08.09.2026) değişik hâline göre 2026 yılı için temel destek buzağı başına 2.000 TL'dir ve hayvanın doğduğu işletmeye ödenir. Destekten yararlanmak için buzağının şu şartları taşıması gerekir:
- TÜRKVET'e kayıtlı olmalı ve destekleme yılı içinde doğmuş olmalıdır.
- En az 4 ay (120 gün) yaşamış olmalıdır.
- Bakanlıkça belirlenen programlı aşıları yapılmış olmalıdır; dişi buzağıda brusella ve şap, erkekte şap aşısı aranır.
Temel desteğe katsayılar eklenir ve her katsayı 2.000 TL ile çarpılarak ödemeye ilave edilir. Kars, besi havzası illeri arasında olduğu için buradaki buzağılar +0,5 katsayı alır; suni tohumlamadan doğan buzağıya +1,0, kadın veya 41 yaşından gün almamış yetiştiricinin buzağısına +0,7 eklenir. Kararda bu desteğin 2027 bütçesinden ödeneceği, bütçe uygun olursa ödemenin 2026'da da başlayabileceği yazılıdır.
2026 1. dönem başvuruları il müdürlüğü duyurularına göre 1 Eylül-1 Aralık 2026 arasında alınıyor (ör. Ardahan İl Müdürlüğü, 03.09.2026); Kars takvimi Kars İl Tarım ve Orman Müdürlüğü'nden teyit edilmelidir. Bireysel başvuru il veya ilçe müdürlüğüne, örgüt üyelerinin başvurusu birlik veya kooperatife yapılır. Atık desteği (2026'da sığır için 20.000 TL/baş) yalnız Bakanlıkça belirlenen aşıdan sonraki 72 saat içinde oluşan, resmi veteriner hekimin gördüğü atıklar için ödenir.
Hibe Programlarında Hayvan Alımı Neden Yok?
Kırsal Kalkınma Yatırım Programı'nı düzenleyen 2026/9 sayılı Tebliğ (RG 03.04.2026), büyükbaş yetiştiriciliği yatırımlarına %50-70 oranında hibe öngörür. Bu hibe ahır ve benzeri inşaat işleri ile makine-ekipman giderlerini kapsar; hayvanı yatırımcı kendi kaynağıyla ya da krediyle alır. Ahır yapımı için devlet hibesi bu programın çağrı dönemlerinde sağlanır.
Avrupa Birliği fonlu TKDK IPARD III programında da canlı hayvan alımı, 2026'daki 12. çağrının rehberinde uygun olmayan harcamalar arasında sayılır. İki program da barınak ve ekipmanı destekler, sürünün kendisini değil. Gebe düve alımının finansmanı bu nedenle Hazine faiz destekli kredide aranır, ahır için hibe çağrıları ayrıca izlenir.
Gebe Düve Alırken Hangi Belgelere Bakılmalı?
Kredi şartları ve 2023 düve alım desteğinin teknik şartnamesi, alım sırasında hangi kayıtların kontrol edileceğini açıkça gösterir. Tebliğ 2024/15 kayıtlı ve yaşı belgelenebilen hayvan ister; 2023 şartnamesi de gebe düvede tohumlama tarihini gösteren belgeyi ve resmi test sonuçlarını arıyordu. Gebe düve veya damızlık düve alırken incelenmesi gereken belgeler şunlardır:
- Küpe numarası ve hayvanın HBS/TÜRKVET kaydı; hayvanın kayıtlı bir işletmeden çıktığının görülmesi.
- Doğum tarihini ve ana-baba bilgisini gösteren hayvan pasaportu ya da tanımlama belgesi.
- Tohumlama tarihini, dolayısıyla gebelik ayını gösteren suni tohumlama belgesi.
- Varsa damızlık belgesi veya soy kaydı.
- Brusella ve tüberküloz test sonuçları; 2023 şartnamesi 12 aydan büyük düvede son 6 ayda resmi numuneyle yapılmış negatif brusella testi istiyordu.
- Alım öncesi yapılan veteriner muayenesinin raporu.
Kredi kullanılacaksa 36 aylık sınır ve ilk yavrusuna gebe olma şartı bu belgelerle kanıtlanır; pasaporttaki doğum tarihi ile tohumlama tarihi birbiriyle uyumlu olmalıdır. Hayvanın il dışına sevki için gereken evrak büyükbaş hayvan pasaportu ve nakil belgesi rehberinde ayrıca anlatılır. Kars'ta gebe düve alımında belge ve veteriner kontrolünün nasıl işlediği Paşa Hayvancılık'ın büyükbaş hayvancılık sayfasında yer alır.
Sık Sorulan Sorular
Aşağıdaki cevaplar 2026 yılı kararlarına dayanır. Tutar ve vade bankaya bağlıdır. Bu konularda kesin bilgi şubeden alınır.
2026'da gebe düve desteği var mı?
Hayır; düve alım bedelinin bir kısmını hibe olarak karşılayan Düve Alım Desteği, Tarım ve Orman Bakanlığı'nın Düve Alım Desteği Başvuru Süreçleri sayfasına göre 8760 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile uygulamadan kaldırıldı ve 2026'da bu destek için başvuru alınmıyor. Yeni bir alımda başvurulabilecek ana kamu desteği, 8039 sayılı Karar kapsamında Ziraat Bankası ve Tarım Kredi Kooperatiflerinin 31.12.2026'ya kadar kullandırdığı Hazine faiz destekli kredidir. Düve doğurduktan sonra ise 8760 sayılı Kararın 11782 sayılı Kararla (RG 08.09.2026) değişik hâline göre buzağı başına 2.000 TL temel buzağı desteğine başvurulabilir.
Düve desteği başvurusu nereye yapılır?
2026'da başvuru alınan bir düve alım desteği yoktur; Düve Destekleme Sistemi'nin giriş sayfasının açık olması bu durumu değiştirmez. Kredi için Ziraat Bankası şubesine veya Tarım Kredi Kooperatifine gidilir. Buzağı desteği gibi hayvancılık desteklerinde başvuru il/ilçe tarım ve orman müdürlüğüne ya da üye olunan birliğe yapılır.
Ziraat Bankası gebe düve kredisi ne kadar?
Karar ve tebliğ hayvan başına bir kredi tutarı belirlemez; konu bazında üst limit ve faiz indirimi oranı belirler. Hayvan başına kullandırılacak tutarı ve öz kaynak payını banka kendi usulüyle belirler, bu nedenle güncel tutar şubeden öğrenilir. İnternette dolaşan baş başına limit tabloları Ziraat Bankası'nın resmi sayfasında yer almaz.
Gebe düve kredisinde geri ödemesiz dönem var mı?
8039 sayılı Karar vade ve ödemesiz süreyi bankanın kendi usulüne bırakır. Kırsalda Bereket hak sahipleri için Bakanlık yayını Türk Tarım Orman Dergisi, 22.09.2025'te 2 yıl geri ödemesiz, 3 veya 5 yıl vadeli Temel Hayvancılık Kredisi seçeneğini duyurdu. Başvuruya uygulanacak kesin vade şubeden teyit edilmelidir.
Gebe düve fiyatlarını neler belirler?
Bedeli ırk, yaş, gebelik ayı, soy kaydı, canlı ağırlık ve sağlık testleri belirler; mevsim ve nakliye mesafesi de fiyata yansır. Bu etkenler hayvandan hayvana ve dönemden döneme değiştiği için sabit bir rakam vermek yanıltıcı olur.
Kırsalda Bereket projesinde hayvanlar ücretsiz mi?
Hayır; proje kapsamındaki gebe düveler hibe değildir ve bedeli peşin ya da Ziraat Bankası kredisiyle ödenir. Devletin bedelsiz düve veya inek dağıttığı bir program 2026 itibarıyla bulunmuyor. Projede devletin karşıladığı kalemler bakım-besleme ödemesi ve bir yıllık TARSİM primidir.
Son kontrol: 27.10.2026; bilgiler bu tarihte resmi kaynaklardan kontrol edilmiştir. Destek ve kredi koşulları her yıl yeniden belirlenir; 2027 koşulları yeni kararlarla açıklanacaktır. Güncel şartlar için il veya ilçe tarım ve orman müdürlüğüne ve bankaya danışılmalıdır.
Kaynaklar
- R1 · Cumhurbaşkanı Kararı 8760, 2024-2026 Yıllarında Yapılacak Hayvancılık Desteklemelerine İlişkin Karar, RG 26.07.2024/32613; değişiklik 10395 (RG 14.09.2025) ve 11782 (RG 08.09.2026) · https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/20.5.8760.pdf
- R2 · Resmî Gazete 08.09.2026/33364, 11782 sayılı değişiklik kararı · https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2026/09/20260908.htm
- R3 · Cumhurbaşkanı Kararı 8039, Hazine Faiz Destekli Yatırım ve İşletme Kredisi (EK-1 dahil), RG 30.12.2023/32415; son değişiklik 10953 (RG 15.02.2026); dönem 1/1/2024-31/12/2026 · https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/20.5.8039.pdf
- R4 · Cumhurbaşkanı Kararı 8038, Ziraat Katılım Bankası kâr payı destekli finansman, RG 30.12.2023 · https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/20.5.8038.pdf
- R5 · Tebliğ 2024/15, Faiz/Kâr Payı Destekli Kredi Uygulama Esasları (md. 4/2, 5, 12), RG 01.05.2024/32533 · https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=40773&MevzuatTur=9&MevzuatTertip=5
- R6 · Ziraat Bankası, Hayvansal Üretim Kredileri, erişim 27.10.2026 · https://www.ziraatbank.com.tr/tr/ticari/krediler/tarim-sektoru-kredileri/hayvancilik-ve-su-urunleri-kredileri/hayvansal-uretim-kredileri
- R7 · Ziraat Bankası, Genç Çiftçi Kredisi / Kadın Çiftçi Kredisi · https://www.ziraatbank.com.tr/tr/kurumsal/tarim/genc-ciftci-kredisi · https://www.ziraatbank.com.tr/tr/kurumsal/tarim/kadin-ciftci-kredisi
- R8 · HAYGEM, Kırsalda Bereket Hayvancılığa Destek Projesi Sık Sorulan Sorular, 14.02.2025 · https://www.tarimorman.gov.tr/HAYGEM/Duyuru/211
- R9 · TİGEM, Kırsalda Bereket 1. Etap 16. Grup Bilgilendirme Duyurusu, 07.10.2026 · https://www.tigem.gov.tr/Duyuru/Detay/1950c155-27c2-f111-9b15-005056011751
- R11 · Cumhurbaşkanı Kararı 7613, 2023 tarımsal desteklemeler, düve alım desteği bendi, RG 15.09.2023 (geçmiş) · https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/20.5.7613.pdf
- R12 · HAYGEM, 2023/41 Tebliğ Kapsamında Düve Alım Desteği Uygulama Esasları ve EK-5 şartname, 09.12.2023 (geçmiş) · https://www.tarimorman.gov.tr/HAYGEM/Duyuru/182
- R13 · HAYGEM duyuruları 2019-2024, düve alım desteği yıllık tebliğleri (geçmiş) · https://www.tarimorman.gov.tr/HAYGEM/Duyuru/190
- R14 · Tebliğ 2024/23, Hayvancılık Desteklemeleri Uygulama Tebliği, atık desteği md. 5, RG 17.08.2024 · https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=40923&MevzuatTur=9&MevzuatTertip=5
- R15 · Tebliğ 2026/9, Kırsal Kalkınma Yatırım Programı Desteklemeleri, RG 03.04.2026/33213 · https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=45088&MevzuatTur=9&MevzuatTertip=5
- R16 · TKDK, IPARD III 12. Çağrı 101 Başvuru Çağrı Rehberi (2026 - V12.0), 4.2 Uygun olmayan harcamalar · https://www.tkdk.gov.tr/Content/File/BasvuruFiles/BasvuruPaketiHazirlamaDokumanlari/BasvuruCagriRehberi/IPARDIII/12.0/101.pdf
- R18 · TOB, Büyükbaş Hayvancılık Desteklemeleri sayfası (buzağı şartları ve aşılar) · https://www.tarimorman.gov.tr/Konular/Tarimsal-Destekler/Hayvancilik-Desteklemeleri/b%c3%bcy%c3%bckba%c5%9f-hayvanc%c4%b1l%c4%b1k-desteklemeleri
- R19 · e-Devlet, Tarım ve Orman Bakanlığı hizmet listesi ve «düve» araması, erişim 27.10.2026 · https://www.turkiye.gov.tr/tarim-ve-orman-bakanligi
- R21 · TOB, Düve Alım Desteği Başvuru Süreçleri (8760 sayılı Kararla uygulamadan kaldırıldı), erişim 27.10.2026 · https://www.tarimorman.gov.tr/Sayfalar/Detay.aspx?OgeId=2203&Liste=Destekler
- R22 · Tebliğ 2022/36, Hayvancılık Desteklemeleri Uygulama Tebliği, Düve Destekleme Kayıt Sistemi tanımı, 15.11.2022 · https://sanliurfa.tarimorman.gov.tr/Duyuru/386/Hayvancilik-Desteklemeleri-Uygulama-Tebligi-_teblig-No-2022_36_
- R24 · HAYGEM Haber 327, Kırsalda Bereket Kriter ve Başvuru Şartları, 05.02.2025 · https://www.tarimorman.gov.tr/HAYGEM/Haber/327/kirsalda-Bereket-Hayvanciliga-Destek-Projesi-Kriter-Ve-Basvuru-Sartlari
- R25 · TİGEM, Kırsalda Bereket 1. Etap 9. Grup duyurusu (Kazımkarabekir teslimi), 21.04.2026 · https://www.tigem.gov.tr/Duyuru/Detay/04b58f63-6f3d-f111-9b09-005056011751
- R26 · Ardahan İl Tarım ve Orman Md., 2026 Yılı 1. Dönem Hayvancılık Destekleme Başvuruları, 03.09.2026 · https://ardahan.tarimorman.gov.tr/Haber/1612/2026-Yili-1-Donem-Hayvancilik-Destekleme-Basvurulari-Basladi
- R27 · Türk Tarım Orman Dergisi (Bakanlık yayını), 4 bin 351 yetiştiriciye damızlık gebe düve verilecek, 22.09.2025 (ikincil; yalnız SSS vade cümlesi ve 270.000 TL teyidi) · https://www.turktarim.gov.tr/Haber/1291/4-bin-351-yetistiriciye-damizlik-gebe-duve-verilecek